|
|
Pueblo |
Pueblo to grupa plemion indiańskich Arizony i Nowego Meksyku. Wchodzi w skład południowo-zachodniego kręgu kulturowego Indian północnoamerykańskich. Ich nazwa wywodzi się z języka hiszpańskiego (dokładniej kastylijskiego), w którym oznacza wioskę - ze względu na specyficzne osadnictwo stanowiące znak rozpoznawczy Indian Pueblo.
Struktura społeczna
 Struktura społeczna ma charakter poziomy, o niewielkiej stratyfikacji. Nie mieli jakiejś specjalnej klasy społecznej sprawującej władzę, a wódz pełnił funkcję raczej mediatora i konsultanta. Tzw. "sankcja z boku" powodowała, że w okresie stabilności ich kultury, przed spustoszeniami uczynionymi przez białych Amerykanów, popełniano bardzo niewiele przestępstw, gdyż każdy członek plemienia bał się utraty twarzy w oczach współplemieńcow. Cechowała ich bardzo silna pozycja społeczna kobiety, matrylokalność i matrylinearność, także wysoki stopień akceptacji dla homoseksualistów, a także "apolliński" umiar i dystans (jak to określiła Ruth Benedict) oraz pokojowe nastawienie do świata. Nazwa jednego z plemion, Hopi, oznacza miłujących pokój.
Gospodarka
Ich gospodarka opierała się zawsze na rolnictwie i hodowli.
Wyróżniał ją na tle innych plemion Ameryki Północnej bardzo wspólnotowy charakter - właściwy ludom Mezoameryki. Ziemia należała do wioski a poszczególne rodziny dostawały prawo do jej użytkowania w określonym czasie - przejęcie ziemi przez kolejne pokolenie wymagało uzgodnień z współmieszkańcami wioski. Pastwiska, choć Indianie Pueblo nie hodowali zbyt wiele zwierząt - głównie indyki, w późniejszym okresie muły i osły (brakowi potrzeby chowu zwierząt zawdzięczamy m.in. dzikie mustangi; po jednym z powstań Indian Pueblo wypuścili oni całe stada hiszpańskich koni na prerię)- jak i miejsca zadrzewione, skąd pozyskiwano budulec, były własnością całej wioski, a ich użytkowanie wymagało każdorazowej zgody współmieszkańców. Część ziemi uprawiana była na potrzeby wioski wspólnie - plony nierzadko rozdzielano między tych, którym nie powiodła się uprawa i wśród ubogich. Ciężkie prace często wykonywane były przez całą wioskę na poletkach kolejnych rodzin, a prace "pożyczano" na zasadzie "ty dziś popracujesz u mnie, ja jutro u ciebie".
W latach silnej walki z ideologiami socjalistycznymi Indian Pueblo na siłę zmuszano do podziału ich ziemi na działki i do zaniechania wspólnotowego życia, kojarząc ich system społeczny z socjalistycznym. Jednak starania te niezbyt powiodły się i dziś wśród Indian Pueblo nadal spotyka się przykłady tradycyjnej gospodarki plemiennej.
Stosunki z innymi ludami
Od czasu, gdy na sąsiednie tereny przybyli Apacze (ok. XV/XVI wieku), spokojni Pueblo byli nieustannie nękani ich najazdami rabunkowymi, dlatego - by się przed nimi chronić - często szli na układy z Hiszpanami, potem Meksykanami i Amerykanami.
Antropolog Alfred Kroeber zaobserwował, że w czasie II wojny światowej wykazywali oni niezwykłe wprost zainteresowanie wszystkim, co się działo na świecie. Każdego przejezdnego pytali, co słychać na frontach Europy i Pacyfiku i na podstawie ich relacji byli na bieżąco z wydarzeniami i postaciami tej wojny.
Osadnictwo
Nazwą pueblo określa się również wieś bądź osadę charakterystyczną dla tych plemion. Żyją w osadach wtopionych w skalisto-pustynny krajobraz Nowego Meksyku. Tradycyjne domy budują z kamienia, belek oraz niewypalanej prostokątnej cegły, czyli z gliny zmieszanej ze słomą i plewami, które następnie suszone są na słońcu, mieszanka nazywa się adobe. Wznoszone są tarasowo - na wyższe piętra i na dachy, które są płaskie, wchodzi się po drabinach.
W centrum wioski zwykle znajduje się miejsce kultu, zwane kiva. Tutaj odprawia się obrzędy.
Współczesność
Według danych U.S. Census Bureau, podczas spisu powszechnego w 2000 roku 59533 obywateli USA zadeklarowało, że ma pochodzenie wyłącznie Pueblo, zaś 74085 oświadczyło, że ma pochodzenie wyłącznie lub między innymi Pueblo.
źródło: http://pl.wikipedia.org |
|
|
indianie.com
Indianie
Tożsamość
Pueblo
